Sau khi rầm rộ mở rộng, không ít siêu thị điện máy đối mặt
với khó khăn rồi phá sản. Đua nhau bành trướng rồi phá sản cả loạt là hai thái
cực trên thị trường điện máy 2013.
Trên thị trường bán lẻ điện máy năm 2013, sức mua giảm sút
đáng kể. Thống kê sơ bộ của các DN chỉ bằng 70% so với 2012. Dù liên tiếp tung
ra các chương trình khuyến mãi, nhưng nhiều siêu thị vẫn không tránh khỏi vắng
khách, thua lỗ rồi phá sản đóng cửa.
Đối mặt với nhiều rủi ro nhưng các siêu thị mới vẫn mọc ra
như "nấm sau mưa". Nhiều thương hiệu vẫn tiếp tục thực thi tham vọng
‘bành trướng’ thành chuỗi bán lẻ điện máy.
Thế giới số Trần Anh trong năm 2013 đã mở một loạt siêu thị
điện máy tại nhiều địa điểm ở nội thành và các vùng mới phát triển ở Hà Nội. HC
(HomeCenter) cũng không thua mở 2 siêu thị mới tại Hà Nội và một loạt tỉnh phía
Bắc. Media Mart mở siêu thị thứ 7 tại Hà Nội và bắt đầu "tấn công"
Hải Phòng. Pico cũng mở thêm siêu thị mới ở Hà Nội.
Theo các DN, đây là thời điểm BĐS giảm giá, thuận lợi để tìm
kiếm mặt bằng giá rẻ. Lãi suất cho vay giảm mạnh, các NH đang thừa vốn nên tìm
nguồn tín dụng lãi suất thấp không khó khăn.
Trong khi đó, thị trường điện máy hiện dù có mức độ cạnh
tranh gay gắt nhưng chưa có nhà bán lẻ nào chiếm quá 10% thị phần. Vì thế, đây
vẫn được cho được cho là một thị trường tiền năng, các nhà đầu tư vẫn nuôi tham
vọng mở rộng, chờ đợi kinh tế phục hồi trong tương lai.
Tuy nhiên, trong cuộc đua "một mất một còn" này,
các DN đối mặt với rất nhiều mạo hiểm và rủi ro.
Được biết, hầu hết các siêu thị mới mở đều sử dụng vốn vay
lớn và dùng ngay chính siêu thị cùng hàng tồn kho thế chấp. Điều này giải thích
vì sao nhiều DN mở 3 - 5 siêu thị trong một thời gian ngắn khi đầu tư hạ tầng,
hàng hóa đều dựa vào nhà cung cấp và ngân hàng.
ADVERTISEMENT
Không chỉ liên tiếp mở siêu thị mới, các DN còn chơi liên
khúc khuyến mãi suốt cả năm. Cứ kiếm được cớ là khuyến mãi, nào là mùa hè xanh,
mừng năm học mới, đón chào Seagame, tháng vàng... với mức giảm giá
"khủng" từ 30% tới 50% trong thời gian dài.
Làn sóng phá sản
Cuối tháng 8, đầu tháng 9/2013, chuỗi 3 siêu thị điện máy
HomeOne của Công ty Dịch vụ bán lẻ Tiên Phong tại TP Hồ Chí Minh đã phải đóng
cửa vì thua lỗ. Nhiều tháng trước đó, HomeOne đã nợ tiền thuê mặt bằng,
tiền lương nhân viên lên tới hàng tỷ đồng.
Được biết, khi mới thành lập, năm 2011, HomeOne có số vốn
khoảng 200 tỷ đồng, nhưng sau 2 năm đã đốt hết và phải ngừng hoạt động.
Tại Hà Nội, nhiều chuỗi siêu thị lẻ điện máy đang ngấp nghé
bờ vực phá sản. Hiện có DN sở hữu 7 siêu thị điện máy lớn, đang gánh khoản nợ
lên tới 600 tỷ đồng, liên tục bị các NH và công ty bảo hiểm đưa ra cảnh báo.
Chỉ cần một NH quyết định khởi kiện đòi nợ, chuỗi siêu thị này sẽ phá sản.
Hệ thống siêu thị Việt Long, một trong những thương hiệu
Việt đầu tiên trong lĩnh vực bán lẻ điện máy nay đang trong tình cảnh hết sức
khó khăn. Nhiều nhà cung cấp không còn chịu bán hàng trả chậm, mà yêu cầu Việt
Long phải thanh toán ngay. Giữa năm nay Việt Long đã phải đóng cửa siêu thị
điện máy lớn tại Hà Đông.
Trong quý III/2013, một đại siêu thị điện máy tại đường 32 -
Hà Nội với cả chục ngàn m2 nhưng doanh số mỗi ngày chỉ được 200 triệu đồng cũng
đã phải đóng cửa.
Ngay cả các ông lớn, trường vốn như Trần Anh, chỉ riêng quý
3/2013, theo báo cáo tài chính đã thua lỗ trên 11 tỷ đồng.
Theo tính toán của chính các DN, để vận hành 1 siêu thị, chi
phí mỗi tháng 2 - 3 tỷ đồng, một năm khoảng 36 tỷ đồng. Để hòa vốn thì các DN
phải đạt doanh số 15 tỷ đồng/tháng, tính ra mỗi ngày phải bán được 500 triệu
đồng. Dưới mức này coi như thua lỗ.
Mặc dù có không ít kẻ "thập tử nhất sinh" nhưng
"cuộc chiến" giữa các siêu thị điện máy vẫn rất khốc liệt. Mục đích
chính là giành giật thị phần và tiêu diệt lẫn nhau.
Theo tính toán, chi phí từ khâu nhập hàng đến phân phối, bán
lẻ, các mặt hàng điện máy hiện nay cần phải tăng giá từ 15-20% DN mới trang
trải đủ chi phí. Song ngược lại, các siêu thị đã liên tiếp khuyến mãi, nhiều
mặt hàng có thời điểm phải giảm giá tới 50% để kéo khách.
Chiến lược phổ biến của các DN bán lẻ điện máy hiện nay vẫn
là giá thấp, phi lợi nhuận... để đánh lại đối thủ.
Vì thế, hễ 1 siêu thị nào sắp tung ra chương trình khuyến
mãi thì các siêu thị khác tung quân đến thám thính, nghiên cứu kỹ chương trình
của đối thủ và ngay lập tức tung đòn trước, đối thủ giảm giá mặt hàng nào, bao
nhiêu thì cũng giảm giá những mặt hàng đó thấp hơn để phá triệt hạ đối thủ.
Đây là cách làm liều chết và cùng cầm tay nhau đến bờ vực
phá sản.
Về quê cầu khách
Để tồn tại, một số DN điện máy đã mở rông về các địa phương
như Thanh Hóa, Thái Bình, Hải Dương, Về tỉnh, chi phí thuê mặt bằng, nhân công
đều thấp hơn đô lớn. Trong khi đó, nhu cầu hàng điện máy, gia dụng cũng khá
cao.
Vấn đề của thị trường tỉnh lẻ là khả năng thanh toán thấp.
Vì vậy, phải tìm ra nguồn hàng có giá rẻ, cộng với chế độ bảo hành bảo dưỡng
tốt để hút khách.
Thực tế, các siêu thị điện máy vừa mở ở tỉnh đều có doanh số
khá tốt. Khi nhận ra điều này, các siêu thị đang mở cuộc "đại khai
phá" đưa thống siêu thị về quê. "Cuộc chiến" của các DN điện máy
được dự báo sẽ chuyển từ phố về quê.
Tuy nhiên, khi nhiều siêu thị cùng mở về địa phương, cùng
cạnh tranh theo kiểu đại hạ giá để tiêu diệt lẫn nhau như hiện nay thì nguy cơ
cảnh báo về thua lỗ phá sản là khó tránh khỏi.
Bán hàng trôi nổi
Sau khi Home One phá sản, một khách hàng mua ti vi Sony tại
đây bị sự cố. Mang đến trung tâm bảo hành của Home One thì thấy đóng cửa. Tìm
đến trung tâm bảo hành của hãng Sony thì được thông báo đây không phải là sản
phẩm chính hãng và bị từ chối bảo hành.
Theo đó, Sony không bán hàng cho Home One. Hàng Sony tại
Home One là hàng trôi nổi. Không chỉ Sony mà một số hãng điện tử lớn khác như
Toshiba cũng cho biết họ không bán hàng cho Home One.
Nhiều khách hàng mua hàng tại Wonderbuy - hệ thống siêu thị
điện máy bị phá sản năm 2011 cũng không được chính hãng bảo hành do đó là hàng
trôi nổi.
Theo các DN, để có hàng giá rẻ, dễ giảm giá nhiều siêu thị
nhỏ đã khai thác từ các nguồn khác như hàng xách tay, hàng trôi nổi, hàng nhập
từ nước ngoài... và tự đứng ra bảo hành
Nguồn : VietnamNet
“Năm nay lỗ bao nhiêu?” là câu hỏi thường thấy giữa các ông chủ kinh doanh ngành điện máy. Tuy nhiên, ước tính, thị trường điện tử – điện máy năm 2013 có doanh số khoảng 110.000 tỉ đồng, tăng 10% với năm 2012. Theo giới phân tích thị trường, việc giữ được doanh số như trên, chứng tỏ vẫn có cơ hội tồn tại và phát triển cho các nhà phân phối và bán lẻ nếu biết cách… “co”!
Năm 2013, thị trường chứng kiến những nhà bán lẻ nhóm hàng điện máy “đua nhau” đóng cửa. Đầu năm là Ebest đóng cửa hai chi nhánh tại Sài Gòn và Đà Nẵng. Tháng 9, Home One sau nhiều tháng cầm cự cũng “giương cờ trắng”. Nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực này như Trần Anh, Media Mart, Pico, Phan Khang… vẫn còn đó nhưng phải gồng mình chịu lỗ để chờ cơ hội trong những năm sau. Chưa có con số chính xác nhưng nhiều cửa hàng điện máy nhỏ tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng… đã chuyển đổi ngành nghề kinh doanh. Trong khi đó, các hệ thống bán lẻ lớn như: Nguyễn Kim, Thế Giới Di Động, Chợ Lớn, Dienmay.com, Thiên Hoà, Viễn Thông A… dù không bằng những năm trước nhưng vẫn có lãi đủ sức để tồn tại.
Biết cách làm vẫn có lãi
Theo ông Lê Phạm Anh Thy, giám đốc kinh doanh và tiếp thị của Nguyễn Kim, mức lãi gộp của những nhà bán lẻ dao động từ 10 – 15% trên doanh thu. Còn theo một tổng giám đốc một hệ thống kinh doanh điện máy, tỷ lệ lãi ròng của ngành điện máy từ 1,5 – 3%. “Với lĩnh vực này, trong khi sức mua kém như vậy, buộc nhà bán lẻ phải có vốn mạnh, chính sách kinh doanh hấp dẫn mới đạt được tỷ lệ lợi nhuận như trên”, vị tổng giám đốc bình luận.
Để có được doanh thu tăng nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận, trong năm 2013, những hệ thống bán lẻ đều tăng thêm số lượng siêu thị trên địa bàn toàn quốc. Trong năm 2013, FPT Shop đã mở thêm 50 siêu thị. Nguyễn Kim đã phủ thêm sáu trung tâm tại Hà Nội, Cà Mau... Chợ Lớn có thêm đại siêu thị ở quận 4 (TP.HCM) với số vốn đầu tư lên đến 50 tỉ đồng. Thế Giới Di Động trong năm 2013 cũng mở thêm gần 30 siêu thị. Theo ông Hồ Đức Trí, giám đốc kinh doanh và tiếp thị của Gia Thành, việc nhiều hệ thống bán lẻ có lãi trong năm qua là họ biết cách tổ chức kinh doanh các siêu thị trọng điểm, như Nguyễn Kim có trung tâm tại quận 1, Chợ Lớn có siêu thị trung tâm tại quận 10, Thiên Hoà có hai trung tâm tại quận 10 và quận 12… “Những trung tâm này đã đóng góp ít nhất từ 30 – 40% doanh thu cho toàn hệ thống”, ông Trí nhận xét.
Năm 2014, cạnh tranh gay gắt hơn
Theo bà Điệp, năm 2014 nhiều nhà bán lẻ sẽ phải đối mặt mức độ cạnh tranh khốc liệt hơn vì có sự tham gia của nhiều đại gia có “máu mặt”. Các hệ thống sẽ phát triển thêm siêu thị vệ tinh, hoàn thiện quy trình kinh doanh…
Nhà phân phối hàng điện máy Gia Thành vừa khai trương siêu thị bán lẻ đầu tiên tại quận 5. Theo giới kinh doanh lĩnh vực này, Gia Thành vừa có nhiều vốn, có quan hệ rộng, có kinh nghiệm trong ngành hàng điện máy, khi nhảy vào lĩnh vực bán lẻ sẽ làm các hệ thống khác “e ngại”. Chiến lược kinh doanh của Gia Thành là “đánh vào giá với nhóm hàng từ tầm trung trở lên”.
FPT Shop sẽ mở thêm 50 siêu thị mới. Nguyễn Kim tiếp tục thực hiện mục tiêu “đến năm 2015 sẽ có tất cả là 50 siêu thị trên toàn quốc”. Dù không nói rõ trong năm nay sẽ mở thêm bao nhiêu điểm nhưng theo lời ông Thy, có cơ hội là mở siêu thị mới. Dienmay.com cũng sẽ có một cuộc “cách mạng”. Theo một nguồn tin riêng, ông Nguyễn Đức Tài, hiện là tổng giám đốc Thế Giới Di Động sẽ trực tiếp điều hành Dienmay.com. Một chuyên gia phân tích thị trường nói rằng, Dienmay.com đang “tích hợp” cách quản trị hiện đại của Thế Giới Di Động, cộng với chiêu đánh vào giá của Chợ Lớn và những dịch vụ cao cấp của Nguyễn Kim, và họ sẽ là một “thế lực mới” trong lĩnh vực. Chợ Lớn hiện đang nắm phân khúc khách hàng bình dân và sẽ giữ chặt nhóm khách hàng này, nhất là chuỗi siêu thị tại các vùng ngoại ô TP.HCM và các tỉnh.
Một lĩnh vực mà các nhà bán lẻ đang đấu với nhau gay gắt là tìm kiếm nguồn nhân lực giỏi. “Học tập mô hình kinh doanh hay từ các hệ thống khác, kể cả nước ngoài không khó nhưng quan trọng nhất phải có những “tướng giỏi” mới xoay xở được trong mọi tình huống”, ông Trí bình luận.
Gia Vinh
Theo Sài Gòn Tiếp Thị
Sau khi hệ thống siêu thị điện máy Home One đóng cửa, đã có nhiều trường hợp khách hàng gặp sự cố bị từ chối bảo hành vì sản phẩm không phải hàng chính hãng.
Bài học Home One
Chị H.T.Thanh, quận Gò Vấp, TP.HCM cho biết, cách đây vài tháng, đã mua một tivi hiệu Sony tại siêu thị điện máy Home One trên đường Phan Văn Trị (quận Gò Vấp). Vừa qua tivi bất ngờ bị sự cố, màn hình không hiển thị được. Gọi điện đến bộ phận chăm sóc khách hàng của Home One thì mới biết siêu thị này đã ngừng hoạt động. Chị liền tìm đến trung tâm bảo hành của hãng Sony để nhờ hỗ trợ thì được thông báo đây không phải là sản phẩm chính hãng và bị từ chối bảo hành.
Chị Thanh chia sẻ: “Cứ ngỡ là trung tâm lớn thì có thể yên tâm về chất lượng sản phẩm lại thuận tiện gần nhà, không ngờ bây giờ, tiền mất tật mang”.
 |
| Siêu thị điện máy Home One đã chính thức đóng cửa từ ngày 3/9/2013 |
Chúng tôi đã liên lạc với hãng Sony để tìm hiểu về sự việc thì được biết Sony không bán hàng cho Home One, có thể những sản phẩm được bán tại Home One là hàng trôi nổi trên thị trường, không đảm bảo về chất lượng. Không chỉ có Sony mà một số hãng điện tử lớn khác như Toshiba cũng cho biết họ không bán hàng cho Home One. Điều này khiến người tiêu dùng chịu thiệt hại lớn khi mua hàng tại đây.
Không phải siêu thị điện máy nào cũng là “hàng chính hãng”
Theo giám đốc bộ phận bán hàng của một hãng điện tử lớn tại Việt Nam, không phải siêu thị điện máy nào cũng bán hàng chính hãng. Ở một số cửa hàng nhỏ lẻ hay thậm chí các siêu thị điện máy lớn cũng có sự “trộn lẫn” giữa hàng chính hãng với các hàng nhập lậu, hàng nhái, hàng không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Đối với hàng xách tay, việc nhập lậu không qua chính ngạch không chỉ gây thất thu thuế cho nhà nước, vi phạm pháp luật mà còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Khách hàng khi mua những sản phẩm này thường không được bảo hành từ chính Hãng mà chỉ có phiếu bảo hành do siêu thị tự in, rất rủi ro.
 |
|
Một người đã từng kinh doanh trong lĩnh vực siêu thị điện máy cho biết, để được làm đại lý chính hãng phải đạt khá nhiều điều kiện, tiêu chuẩn như: cơ sở vật chất, tài chính vững mạnh, có chính sách và chế độ hậu mãi hoàn thiện, hệ thống quản lý và đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp… Trong đó có cam kết về doanh số. Do đó, không phải siêu thị nào cũng thỏa những điều kiện này. Để tồn tại trong thị trường cạnh tranh khốc liệt, nhiều siêu thị mới hình thành, vốn yếu, ít tên tuổi đã chọn cách "ăn xổi ở thì" bán hàng không thương hiệu, không có nguồn gốc xuất xứ hay hàng nhập lậu trôi nổi trên thị trường qua đường tiểu ngạch thay vì hàng chính hãng. Điều này chứng minh vì sao suốt thời gian dài vừa qua nhiều siêu thị liên tiếp tung chiêu khuyến mãi "khủng", có thời điểm giảm giá tới 49% để kéo khách.
Tiêu dùng thông minh: Tìm đúng địa chỉ tin cậy
Hàng điện máy là những sản phẩm có giá trị cao, nhưng hiện khách hàng vẫn gặp rất nhiều rủi ro khi mua sắm. Không phải cứ mua hàng trong các siêu thị điện máy là có thể yên tâm về chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ... Trước hết, đối với các trường hợp mua nhầm hàng nhái, hàng giả, “giá rẻ” chưa chắc đã rẻ thật vì chất lượng không tương xứng với giá bán, tiền mất tật mang. Thứ hai, hàng nhập lậu sẽ không được bảo hành chính Hãng, trong quá trình sử dụng nếu bị hư hỏng không được bảo hành, phải mang sửa chữa bên ngoài, có khi tốn kém nhiều hơn là mua hàng chính hãng.
Kinh doanh không tốt, DN bị xóa sổ, đại gia mất tiền là chuyện bình thường. Nhưng điều đáng bàn là những khách hàng đã trót mua sản phẩm tại các siêu thị này thì sẽ ra sao?
Để tránh rủi ro khi mua hàng điện máy, người tiêu dùng nên lựa chọn cho mình các hệ thống điện máy lớn, có uy tín lâu đời, hệ thống đầu tư bền vững, có chính sách hậu mãi chu đáo bởi không chỉ mua là xong mà còn là các dịch vụ bảo hành bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế linh kiện nhiều năm sau đó.
| Mới đây, Trung tâm Mua sắm Sài Gòn - Nguyễn Kim đã ban hành thông báo nhận bảo hành cho khách hàng đã mua hàng tại Home One. Chia sẻ về việc thay đổi ý định này của Nguyễn Kim, ông Lê Phạm Anh Thy, Giám đốc Marketing cho biết: “Với phương châm hoạt động “Tất cả vì khách hàng”, Nguyễn Kim luôn nỗ lực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Vì vậy, Nguyễn Kim đã quyết định sẽ nhận bảo hành các sản phẩm chính hãng mà người tiêu dùng đã mua tại Home One. Còn đối với các sản phẩm không chính Hãng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, Nguyễn Kim chỉ hỗ trợ sửa chữa. Khách hàng có nhu cầu có thể liên hệ với bất kỳ trung tâm nào của Nguyễn Kim trên toàn quốc để được tư vấn và hỗ trợ”. |
An Nhiên
Thực tế, từ giữa năm 2011 đến nay, ngoài những cửa hàng nhỏ âm thầm đóng cửa, thị trường điện máy đã chứng kiến hàng loạt doanh nghiệp đóng cửa, thu hẹp hoạt động sau một thời gian dài chịu lỗ do vốn tồn kho cao, hàng bán chậm, chi phí mặt bằng ngất ngưỡng…
- siêu thị điện máy Wonderbuy tại TP.HCM hồi tháng 6/2011 (chỉ sau gần 1 năm hoạt động với khoản nợ trên 52 tỉ đồng do thị trường khó khăn, các nhà đầu tư không dám mạo hiểm rót thêm vốn - PV).
Trước HomeOne, thị trường điện máy TP.HCM đã từng chứng kiến nhiều siêu thị đóng cửa. Nổ phát súng đầu tiên trên thị trường điện máy TP.HCM là vụ phá sản của WonderBuy ngày 13/6/2011 sau gần một năm hoạt động.
- Ngay sau khi WonderBuy đóng cửa vài ngày, đến lượt Công ty TNHH Điện máy điện lạnh Hoàng Linh (số 190 Quang Trung, phường 10, quận Gò Vấp, TP.HCM) đã “cửa đóng then cài” mà không có bất kỳ thông tin nào và cũng không liên lạc được. Nhiều người cho rằng, Hoàng Linh đã theo chân WonderBuy ra đi. Một nguồn tin từ Samsung Vina cho biết, họ không bán hàng trực tiếp cho Hoàng Linh. Có thể Hoàng Linh lấy hàng thông qua các nhà phân phối khác vì chưa đủ tiêu chuẩn để mua hàng trực tiếp từ các nhà sản xuất như các siêu thị khác.
- Sang năm 2012, siêu thị điện máy Best Carings tại Phú Mỹ Hưng, quận 7, TP.HCM cũng đóng cửa. Trước đó, một số siêu thị điện máy như Lộc Lê, Vietnamshop.com cũng đã âm thầm ra đi. Lý do, quá vắng khách trong khi vốn đầu tư thấp.
- Giới kinh doanh hàng công nghệ thông tin tại TP.HCM còn cho biết, công ty phân phối Nhật Huy (TP.HCM) đã “rời cuộc chơi” với vai trò là nhà cung cấp máy tính trung gian (master dealer). Nhiều nhà phân phối đang là chủ nợ của Nhật Huy. Tuy nhiên theo một nguồn tin riêng, số tiền thua lỗ của công ty này chỉ khoảng 2 tỉ đồng.
- Tại Hà Nội, một loạt các siêu thị điện máy cũng bắt đầu thu hẹp quy mô trưng bày. Siêu thi Điện máy Pico tại 173 Xuân Thuỷ, quận Cầu Giấy, trước đây bề thế với 4 tầng nay đã thu lại còn 3. Tuy mặt bằng thuê dài hạn, nhưng vẫn phải thu hẹp để cắt giảm các chi phí cố định như tiền điện.
Siêu thị điện máy Trần Anh tại 292 Tây Sơn, quận Đống Đa cũng trong tình cảnh tương tự, thu hẹp quy mô từ 4 tầng giảm xuống còn 3 nhằm giảm các chi phí.
Cuối năm 2011, Trần Anh mở 1 siêu thị điện máy tại quận Long Biên với diện tích 5.000 m2 thì sau vài tháng bán hàng đã quyết định trả lại 1/2 diện tích.
Siêu thị Media Mart cũng đã phải đóng cửa điểm bán hàng ở Nguyễn Chí Thanh, còn siêu thị Việt Long cũng dừng bán hàng ở Hà Đông.
- Khó khăn cũng không tha ngay cả các ông lớn, trường vốn như
Trần Anh, quý 2 vừa qua, theo báo cáo kinh doanh đã thua lỗ gần 6 tỷ đồng. Hệ thống siêu thị Việt Long, một trong những thương hiệu Việt đầu tiên trong lĩnh vực bán lẻ điện máy nay đang trong tình cảnh hết sức khó khăn. Nhiều nhà cung cấp không còn chịu bán hàng trả chậm, mà yêu cầu Việt Long muốn mua hàng phải thanh toán ngay. Cách đây 3 tháng, Việt Long đã phải đóng cửa siêu thị điện máy lớn tại số 10 Trần Phú (Hà Đông- Hà Nội).
Những khó khăn của nền kinh tế, dẫn tới sức mua của người tiêu dùng giảm sút được cho là nguyên nhân chính khiến nhiều siêu thị điện máy lâm vào tình cảnh khó khăn, dẫn đến phá sản, phải đóng cửa do hàng tồn kho lớn bởi sức mua suy giảm.. Ngoài ra, còn nhiều nguyên nhân chủ quan khác, như:
- Mở rộng quy mô trong khi không có nguồn vốn chắc chắn:
Được biết, một siêu thị điện máy mở ra, nhà cung cấp sản phẩm sẽ cho siêu thị đó nợ tiền sản phẩm 3-4 tuần. Không ít doanh nghiệp sẽ dùng số lãi và nợ hàng nhà cung cấp chưa đến hạn phải trả để tiếp tục mở thêm một siêu thị hay trung tâm khác, thực hiện chiến lược nhanh chóng phủ rộng, tăng các điểm bán hàng. Khi đến hạn trả nợ nhà cung cấp từ những đơn hàng trước (đã bán hết), các siêu thị lại quay vòng tiền bằng vay ngân hàng từ tài sản thế chấp và hàng tồn kho để “đập” vào khoản nợ hàng cho nhà cung cấp.
Cứ thế, các trung tâm, siêu thị điện máy ra đời và với quy trình như vậy. Nhiều doanh nghiệp có thể mở tới 3-5 siêu thị trong một thời gian ngắn, nhưng thực tế trong đó, chi phí đầu tư về hạ tầng, hàng hóa và các chi phí khác lại chủ yếu của nhà cung cấp và của ngân hàng. Nếu thị trường tốt hoặc chỉ lỗ trong thời gian ngắn thì doanh nghiệp sẽ dễ bù lại khoản đó, nhưng thị trường xấu đi, cứ mỗi hôm lỗ một ít, lỗ này chồng lỗ kia, đến một thời điểm doanh nghiệp không thể gánh vác được nữa sẽ buộc phải phá sản.
- Chi phí thuê mặt bằng quá cao dẫn đến kinh doanh không hiệu quả
Chi phí mặt bằng thường chiếm tới 50% tổng chi phí của các siêu thị. Tính toán sơ bộ, để có hiệu quả thì doanh số tính trên m² diện tích sàn ở mức 100 triệu đồng/tháng, nhưng hiện nay doanh số thu được của các siêu thị thường chỉ đạt 50 – 60 triệu đồng/m²/tháng, thậm chí là 30 triệu đồng/m², vì thế mà kinh doanh không có hiệu quả. Hơn nữa, với nhiều siêu thị, hệ thống phần mềm quản lý hàng tồn kho quá kém, không quản lý được, vòng quay hàng tồn kho kéo dài. Hàng tồn kho tăng cao trong khi vốn vay lớn, lãi suất cao là nguyên nhân dẫn đến sức chịu đựng nhiều siêu thị đi đến giới hạn cuối cùng, không kham nổi và đành “bỏ cuộc chơi”.
- Chủ yếu cạnh tranh về giá với hàng loạt chương trình khuyến mãi để thu hút khách. Thế nhưng, ông Đoàn Đình Hoàng cho rằng: “Giá hàng ĐM hiện nay đã gần sát đáy, lợi nhuận không còn hấp dẫn như trước. ST ĐM cần đa dạng ngành hàng, đẩy mạnh nhóm hàng gia dụng để lôi kéo các bà nội trợ, thay vì nhắm đến sản phẩm điện tử”.
Theo tính toán của chính các DN, để vận hành 1 siêu thị, chi phí mỗi tháng không dưới 5 tỷ đồng, một năm khoảng 60 tỷ đồng,. Để hòa vốn thì các DN phải đạt doanh số 15 tỷ đồng/tháng, tính ra mỗi ngày phải bán được 500 triệu đồng. Dưới mức này coi như thua lỗ.
Trong khi đó, doanh thu các mặt hàng điện máy của nhiều siêu thị tại Hà Nội hiện chỉ ở mức 100 triệu đồng/ngày. Có những đại siêu thị mở tại khu vực phía Tây Hà Nội với cả chục ngàn m2 nhưng doanh số mỗi ngày chỉ được 200 triệu đồng.
Theo tính toán, chi phí từ khâu nhập hàng đến phân phối, bán lẻ, các mặt hàng điện máy hiện nay cần phải tăng giá từ 15-20% DN mới trang trải đủ chi phí. Song ngược lại, các siêu thị đã phải liên tiếp tung chiêu khuyến mãi khủng, nhiều mặt hàng có thời điểm phải giảm giá tới 50% để kéo khách.
Bán lẻ ĐM là một ngành đòi hỏi tiềm lực tài chính cùng nhiều kỹ năng về vận hành công tác hậu mãi như: giao nhận, lắp đặt, bảo trì, bảo hành… đòi hỏi đầu tư chi phí tốn kém và kinh nghiệm quản lý. Với mức lãi gộp trung bình 10%, chi phí cho hậu mãi thật sự một vấn đề đau đầu.
Tìm cách tồn tại, một số DN điện máy (đa số là các doanh nghiệp lớn) đã đi tiên phong trong việc mở các siêu thị tại địa phương như Thanh Hóa, Thái Bình, Hải Dương, về các tỉnh, chi phí thuê mặt bằng, nhân công đều thấp hơn tại các thành phố lớn, không những thế nhu cầu về ti vi màn hình tinh thể lỏng cũng như nhiều hàng hóa gia dụng tại nông thôn đang có nhu cầu cao. Vấn đề là khả năng thanh toán thấp vì vậy phải tìm ra nguồn hàng có giá rẻ, cộng với chế độ bảo hành bảo dưỡng tốt, sẽ giúp tiêu thụ tốt.
Trên thực tế các siêu thị điện máy vừa mở về các địa phương đều có doanh số bán khá tốt. Tuy nhiên nhận ra điều này, sắp tới sẽ có một cuộc “đại khai phá” với quy mô lớn trong việc phát triển hệ thống siêu thị về các địa phương.
Nhiều chủ chuỗi điện máy lớn ở Hà Nội cho biết sẽ mở rộng về các địa phương. Media mart sẽ mở khoảng 10 siêu thị điện máy tại các tỉnh miền Bắc trong thời gian tới, Trần Anh có tham vọng sẽ phủ kín hệ thống siêu thị của mình trên toàn quốc, Nguyễn Kim lên kế hoạch đến năm 2015 sẽ phủ khắp 32/64 tỉnh thành…
“Cuộc chiến” của các DN điện máy được dự báo sẽ chuyển từ phố về quê. Tuy nhiên khi nhiều siêu thị cùng mở về địa phương, cùng cạnh tranh theo kiểu đại hạ giá để tiêu diệt lẫn nhau như hiện nay mà không quan tâm đến nâng cao năng lực quản lý, chất lượng dịch vụ thì nguy cơ cảnh báo về thua lỗ phá sản là khó tránh khỏi.
Áp lực lớn từ hành vi mua sắm của NTD, thị trường ĐM lại có sự chẻ nhỏ, giành giật thị phần. Không chỉ cạnh tranh giữa các ST ĐM mà ngay cả các hãng lớn như Canon, Sony, FPT… cũng chủ động tiếp cận thị trường, mở kênh phân phối riêng tạo thêm sự cạnh tranh”. Dự báo từ nay đến 2014, sẽ còn nhiều ST ĐM “rơi rụng”, đa số là các siêu thị không chuyên.
