Thị trường đầu thu truyền hình số (STB)

Theo số liệu của Viện Chiến lược Thông tin và Truyền thông, hiện cả nước có 22.355.645 hộ gia đình, trong đó có hơn 8 triệu hộ gia đình đang sử dụng truyền hình trả tiền và truyền hình số mặt đất (chuẩn DVB-T do VTC phát sóng). Các doanh nghiệp sản xuất STB trong nước gồm Hanel, Digilink, VTV Broadcom đều có năng lực sản xuất STB theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra của Bộ TT&TT, với giá bán ra thị trường vào khoảng 35 USD cho đầu thu số mặt đất chuẩn DVB-T2 và khoảng 38 USD cho đầu thu tích hợp cả thu số vệ tinh DVB-S2 (chưa tính bộ anten thu vệ tinh). Các STB này có thể thu các kênh chương trình không khóa mã của các mạng truyền hình số mặt đất khác nhau.

Tuuy nhiên, các doanh nghiệp trong nước không dám sản xuất hàng loạt và bán ra thị trường tự do bởi không cạnh tranh được về giá với hàng Trung Quốc. 

Hiện còn hơn 14,3 triệu hộ gia đình cần phải thực hiện số hóa truyền hình. Nhà nước cũng đã phê duyệt Chương trình hỗ trợ đầu thu truyền hình số (vệ tinh hoặc mặt đất) cho các hộ nghèo, cận nghèo, hộ gia đình chính sách bằng kinh phí thực hiện sẽ được chi từ Quỹ Dịch vụ Viễn thông Công ích, với tổng số tiền 1.710 tỷ đồng từ nay đến năm 2020.

Hiện các doanh nghiệp trong nước đề nghị nhà nước thực hiện cơ chế đặt hàng các doanh nghiệp trong nước sản xuất STB để phát cho các hộ gia đình chính sách. Mục đích nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước tham gia thị trường STB, tạo nguồn cung phục vụ cho quá trình số hóa truyền hình, trước mắt là thí điểm tại Đà Nẵng và Quảng Nam.

Trong khi các doanh nghiệp trong nước còn chần chừ, trông đợi chính sách đặt hàng của nhà nước thì một số doanh nghiệp Trung Quốc đã nhanh chân cung cấp các loại STB DVB-T2 vào Việt Nam, với thương hiệu APH, Quisheng có giá từ 600.000 – 700.000 đồng, tuy nhiên những sản phẩm này chưa được kiểm định chất lượng theo tiêu chuẩn của Việt Nam.

 Không đặt hàng là phương án tốt nhất

Nhà nước không nên đặt hàng, mua STB rồi phát cho dân, mà nên dùng hình thức phát coupon (phiếu mua hàng) để doanh nghiệp tự mua loại STB của các doanh nghiệp trong nước ngoài thị trường. Nếu mua STB do các doanh nghiệp trong nước sản xuất sẽ được trừ tiền theo giá trị coupon, người dân muốn mua loại nào tùy thích.

STB là mặt hàng dễ sản xuất, đơn giản, tư nhân có thể làm được, do đó cần để thị trường tự do phát triển, nếu doanh nghiệp trong nước làm không tốt, doanh nghiệp Trung Quốc sẽ nhảy vào. Cơ chế đặt hàng dễ sinh ra độc quyền, dẫn đến giá cao, chất lượng thấp, do đó, doanh nghiệp trong nước phải sản xuất với giá thấp, chất lượng tốt để cung cấp ra thị trường. 

Nhà nước không đặt hàng là phương án tốt nhất, bất đắc dĩ mới phải đặt hàng. Trước mắt phục vụ cho thị trường Đà Nẵng,  các doanh nghiệp nên lấy Đà Nẵng làm mục tiêu thí điểm, để người dân có quyền tự lựa chọn, người được hỗ trợ sẽ mang phiếu hỗ trợ đến để mua hàng do doanh nghiệp trong nước sản xuất và được trừ tiền, tạo sự cạnh tranh lành mạnh.

"Doanh nghiệp Việt Nam sẽ làm chủ thị trường Việt Nam. "Người Việt Nam chỉ ưu tiên dùng hàng Việt Nam" chứ không nên áp đặt người dân", Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son nhấn mạnh.